Yaz Kampı’ndan Notlar: CentOS’ta Temel Komutlar ve İşlemler

Linux’ta Dosya Hiyerarşi Örneği:

 – bin

 —- opt

——- home/fapercin/

Linux’taki önemli komutlar

  • sudo su : root olarak erişimi sağlar.
  • cd : directory değiştirme
  • cd .. : bir üst directory’e çıkmaya yarar
  • pwd (point which directory): nerede olduğunu göstermek.
  • ls : directory’nin içeriğini gösterme

ls sonrasında subdirectory adını yazarak içine bakabiliriz.

example: tbd içindeyken a subdirectory’sine bakmak istiyoruz; ls a

  • cat : dosyaların içine bakmayı, onları okumayı sağlar.
  • aaaa cat > bbbb : aaaa’nın içindekileri bbbb’ye yazmaya yarar.

example: man cat > tobb.pdf

yukarıdaki komutta, “cat” komutu man dosyasını tobb.pdf’in içine yazdırdık.

  • man : komutların manual dosyalarını görüntüler
  • mkdir : directory üretir
  • whoami : kullanıcı ismini verir.
  • mv : move
  • touch: dosya üretir
  • rm : dosya silmeyi sağlar
  • rmdir : directory silmeyi sağlar
  • rm -rf /* : tüm her şeyi yok et
  • cp : copy-paste işlevi görür

example: cp b/linux.html a/

  • mv : dosya taşımaya ve dosyanın ismini değiştirmeye yarar.

example: mv adosyasi.html yenidosya/ (

  • echo: dosya içine bir şeyler yazmayı sağlar

example: echo merhaba > genc.txt

  • ls -al: directorydeki elemanları tüm detaylarıyla gösterir.

ls -al komutu verdikten sonra çıkan output’u bir yere yazdırmak istersek;

ls -al > tumdetaylar.txt diyebiliriz.

Shortcut’lar

control+c: programdan çıkmayı sağlar.

control+d: Root’tan çıkmayı sağlar.

tab: oto doldurma yapan shortcut’tır.

–help: herhangi bir komuttan sonra bunu yazmak o komutun manual dosyasını açar.

hostname: CentOS’u kurarken cihaza verdiğimiz ad

cd ../apple/: bir üst directory’e gitmeden aynı düzeydeki directory’e geçiş yapmak

Yeni Kullanıcı Oluşturma

adduser -D komutu ile “Default” özelliklere sahip yeni bir kullanıcı oluşturabiliriz.

Kullanıcı adı ve şifresiyle bir kullanıcı oluşturmak için;

adduser yenikullanici (yenikullanici adında bir kullanıcı oluşturuldu.)

passwd yenikullanici (yenikullanici için bir şifre oluşturmak için passwd komutunu yazıp Enter’a tıkladığımızda yenikullanici için 8 karakterden fazla bir şifre oluşturmamızı isteyecek.)

Eğer yeni kullanıcı oluşturmak için root olmak gerekiyorsa, sudo su komutu ile root işlem yapılabilir.

Sistemdeki tüm kullanıcıları görebilmek için cat /etc/passwd komutunu kullanabiliriz. Bu komutu yazdıktan sonra, kendi kullanıcımız ve oluşturduğumuz kullanıcımız dışında sistem ile gelen birçok farklı built-in “kullanıcıların” olduğunu göreceğiz. Bunlar sistemin çalışmasını sağlar. Örneğin ftp, mail ve sshd kullanıcıları.

Erişim Hakları

R, w ve x karakterleri sırasıyla okuma, çalıştırma ve yazma haklarını belirtir.

Örneğin;

drwxrwxr-x komutunu görürsek, öncelikle bu komutu üçe ayırmalıyız;

drwxrwxr-x : d – bulunduğumuz directory’i belirtir. İlk rwx, bizim sahip olduğumuz erişim haklarını belirtir. İkinci rwx, grubu belirtir. Üçüncü r-x diğer kullanıcının sahip olduğu erişim haklarını belirtir. R ile X arasında çizgi olmasının nedeni diğer kullanıcının write hakkına sahip olmamasıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir